Badanie odporności asfaltu na koleinowanie (badanie koleinowania) ocenia skłonność mieszanki bitumicznej do trwałych odkształceń pod obciążeniem; jednostką raportową dla lokalizacji pomiaru jest miejsce pomiaru. Najczęściej stosowane metody to laboratoryjne testy wheel‑tracking (PN‑EN 12697‑22 / 10 000 cykli) oraz polskie procedury oceny odporności na deformacje trwałe. Podstawowe cechyProducent: Laboratorium Geotechniczne Symbol: badanie_koleinowania Jednostka: miejsce pomiaru Specjalizacja: badanie odporności asfaltu na deformacje trwałe, badanie koleinowania, odwierty i badanie laboratoryjne asfaltu i kruszyw mieszanki bitumicznej Sytuacje stosowania
| |
Kod QR produktu | |
Metadane testu
-
Symbol: badanie_koleinowania
-
Jednostka: miejsce pomiaru (np. odcinek próbny 10 m, próbka laboratoryjna)
-
Specjalizacja: badanie odporności asfaltu na deformacje trwałe; badanie koleinowania; odwierty i badanie laboratoryjne asfaltu i kruszyw mieszanki bitumicznej.
Główne metody i ich przeznaczenie
| Metoda | Zastosowanie | Co mierzy | Zaleta | Ograniczenie |
|---|---|---|---|---|
| Wheel‑tracking (PN‑EN 12697‑22) | laboratoryjne próbki | głębokość koleiny po cyklach | standard międzynarodowy; porównywalność | wymaga kalibracji i kontroli temperatury. |
| Hamburg Wheel Tracking | odporność na koleinowanie + odporność na spłukiwanie | koleina + efekt spłukiwania | symuluje wodne warunki | dłuższy czas testu |
| Prasa żyratorowa (gyratory shear) | ocena zagęszczalności i naprężeń ścinających | podatność na deformacje | odtwarza proces zagęszczania | wymaga specjalistycznego sprzętu. |
| Badania polowe (profilometr, rut depth) | rzeczywiste nawierzchnie | głębokość koleiny w miejscu pomiaru | bezpośrednia ocena wykonania | zależne od ruchu i warunków pogodowych |
| MSCR (Multiple Stress Creep Recovery) | ocena lepiszcz | odporność lepiszcza na deformacje | koreluje z koleinowaniem mieszanek | dotyczy głównie lepiszcz, nie całej mieszanki. |
Procedura pomiarowa — praktyczne kroki
-
Laboratorium: przygotować próbki zgodnie z normą; nagrzać do temperatury testu (zwykle 60°C dla warstw ścieralnych); wykonać 10 000 cykli kołem zgodnie z PN‑EN 12697‑22; zmierzyć maksymalną głębokość koleiny i przyrost w czasie. Wynik: mm koleiny po zadanym cyklu.
-
Pole: wyznaczyć miejsce pomiaru (np. pas ruchu, odcinek 10 m); użyć profilometru lub rut‑depth gauge; dokumentować warunki pogodowe i natężenie ruchu.
-
Analiza: porównać z kryteriami projektowymi (np. dopuszczalna koleina ≤ X mm dla danej kategorii ruchu); raport zawiera zdjęcia, profil, temperaturę i opis mieszanki.
Kryteria akceptacji i interpretacja
-
Kryteria zależne od klasy ruchu; projekt mieszanki powinien spełniać wymagania odporności na deformacje trwałe określone w dokumentacji technicznej i wytycznych inwestora. Brak spełnienia wskazuje na konieczność modyfikacji receptury (modyfikatory polimerowe, zmiana frakcji kruszywa, optymalizacja zawartości lepiszcza).
Ryzyka i rekomendacje praktyczne
-
Ryzyko błędów wykonawczych (niewłaściwe zagęszczenie, temperatura układania) silnie wpływa na koleinowanie — kontrola wykonania jest kluczowa. Zalecenie: łączyć badania laboratoryjne z pomiarami polowymi i analizą lepiszcza (MSCR).
Protokołu badania (formularz miejsca pomiaru, pola raportu, wymagane parametry) dostosowany do PN‑EN i wytycznych GDDKiA.
Krótkie wskazówki praktyczne — kiedy wybrać którą metodę badania koleinowania asfaltu
-
Laboratoryjny wheel‑tracking (PN‑EN 12697‑22, 10 000 cykli) — użyj przy projektowaniu mieszanki i ocenie wariantów receptury. Wynik: mm koleiny po zadanym cyklu.
-
Hamburg Wheel Tracking — gdy ważna jest też odporność na spłukiwanie wodne; stosować przy mieszankach narażonych na wodę.
-
Pomiary polowe (profilometr, rut‑depth) — stosować do oceny wykonania i monitoringu nawierzchni w konkretnych miejscach pomiaru; konieczne dokumentowanie warunków ruchu i temperatury.

Kluczowe kryteria interpretacji i ryzyka
-
Kryteria akceptacji zależą od klasy ruchu i dokumentacji projektowej; brak spełnienia wymaga modyfikacji receptury lub technologii układania.
-
Ryzyka: błędy wykonawcze (niewłaściwe zagęszczenie, temperatura układania) i nieodpowiedni dobór lepiszcza prowadzą do przedwczesnego koleinowania. Rekomendacja: łączyć badania laboratoryjne z pomiarami polowymi i analizą lepiszcza (MSCR).
Szybkie decyzje przed zleceniem badania
-
Określ cel: projektowanie / kontrola wykonania / monitoring.
-
Wybierz metodę: wheel‑tracking (laboratorium) vs. profilometr (pole) vs. Hamburg (woda).
-
Zapisz warunki: temperatura, liczba cykli, lokalizacja miejsce pomiaru, natężenie ruchu.
-
Porównaj z kryteriami projektowymi i zaplanuj działania korygujące, jeśli wynik przekracza dopuszczalne wartości.
Protokoł pomiarowy zawiera określenie miejsca pomiaru (pola) zawierający pola: lokalizacja, warunki pogodowe, metoda, liczba cykli/wynik mm, zdjęcia i rekomendacje.
Menadżer Produktu czeka na Twoje pytania.
Marek Szczepaniak
tel.: 222019367
ms(at)structum.pl





